hovedside
om zporty
Aktiv og positiv fritid
Fiske
Ski
Sykkel
Trening
Ut på tur
Utstyrstips
Bekledning og varme
Fjellsko
Kajakk-valg
Ryggsekkpakking
Ryggsekkvalg
Soveposevalg
Zporty-festivalen
Zporty-fotballskule
Zporty-snøfestival
Zporty opplevingar
Ski- og snøforhold

DET INNERSTE LAGET - du tar på deg har som hovedoppgåve å halda deg varm og transportera fuktighet vekk fra kroppen (undertøy i forskjellige materialer). Det finnes to alternativer, enten undertøy i kunstfiber som suger opp svært lite fuktighet, og som transporterer fuktigheten vekk fra kroppen. Eller ull, som kan ta til seg opp til 20% fuktighet utan at plagget virkar vått, og som framleis beheld sin varmeisolerande evne. Kva som er best er opp til deg å avgjera. Men, undertøy i ull transporterer lettare vekk uønska "lukt", slik at det vil følest meir behageleg dersom du vil bruka det same plagget over lengre tid.

MELLOMPLAGGET MÅ VERA ISOLERANDE - egna både til låg aktivitet eller som rasteplagg. Her finnes det også to alternativer. Ull eller fleece i kunstfiber. Også her gjeld det same som for undertøy. Ull tar opp fuktighet og blir tyngre, mens fleece kunstfiber har både isolerande og fuktighetsleiande egenskaper. Fordelen med fleece er at den tørkar raskare, men også her er det op til den enkelte å avgjera kva ein trivest best i. Men, det er heilt klart at ull er varmare.

DET YTTERSTA PLAGGET - skal vera vindtett og fukttransporterande, samtidig er det ein stor fordel at plagget også er vanntett (men husk at det som er heilt vanntett, i mange tilfeller heller ikkje slepper noko ut...)
For at plagget skal vera egna til høgfjellsbruk, må ein stilla høgare krav til både materiale, funksjonar og detaljar.

KORLEIS HALDA PÅ VARMEN?
For å halda på varmen må du ha rett og god bekledning, men den må også brukas rett. Når du er i aktivitet, er det tilstrekkeleg med undertøy og overtrekksklær. *Dette gjeld både sommar som vinter. Ein tommelfingerregel er at ein går med minst mogleg og brukar alle luftemuligheter etter behov. Du vil alltid svetta (individuelt kor mykje), men det er viktig at ein svettar minst mogleg. Sveitte må fordampa bort frå kroppen og vil føra til nedkjøling. Dette er ikkje noko problem duår du er i aktivitet, men vil merkast med ein gong du rastar eller stoppar opp. Kroppen blir då meir nedkjølt enn nødvendig. Derfor er det fornuftig å ha eit eller anna varmeplagg å ta på seg. For å vera sikker på at du ikkje begynner å frysa er det lurt også å holkda seg i beveging. Velg også pause- og leirplass med tanke på å finna ly for vær og vind.

Hovud og hals er dei kroppsdelane som tappar mest varme. Opp mot 50% av varmetapet er frå dette området. Derfor er det viktig å få dekka til dette så godt som mulig, også når ein er i ro. Ved aktivitet er det til gjengjeld ein fin temperaturregulator å ta av og på hua, eller åna opp i halsen for å få ut overskuddsvarme.

Dersom ein må vera i ro over lengre tid i kaldt vær, ta på alle klærne du har tilgjengelig. Hold deg i beviging; armhevingar, sit-ups, skyggeboksing etc. for å halda oppe varmeproduksjonen. Ikkje sit direkte på bakken. Sit samankrøp (fosterstilling). Er det fleire - sit tett inntil kvarandre. (der er zporty det...)

KVA ER "PUSTANDE (FUKTTRANSPORTERANDE) MATERIALER?
Pustande tekstilar gjer ikkje at ein svettar mindre enn før. Konsdens på innsida av eit plagg kan forekomma fordi ein svettar meir enn stkstilet kan transportera vekk, eller fordi ein har ein sekk på ryggen som hindrar tekstilet i å transportera fuktigheten vidare. Den vanlegaste grunnen til kondens er den same som gjer at det regnar, varm metta vanndamp treff kjøligare luft og kondenserer. I ei jakke kan ein tilsvarande situasjon oppstå når varm svette treff eit kaldt tekstil. For å unngå problemet bør ein ha minst mogleg på seg, slik at kroppsvarmen ikkje hindras i å koma til det ytre tikstilet.

God tur!

Kilde: bergans.no



utskrift Klikk her for en utskriftsvennlig utgave av denne siden

telefon 92 23 83 51- e-post frank@zporty.no
Webdesign av A1 Grafisk Ide - Povered by i-tools